'Bir Yabancı Dili İyi Bilmek' Ne Demektir?

İngilizceyi iyi bilmenin yabancı dil yeterliği için tatmin edici bir kazanım olduğunu söyleyebiliriz. Pekâlâ, yabancı dil bilmek tam olarak ne anlama geliyor? Eğer kast edilen Maya öğrencilerinin zorlanmadan İngilizce konuşması, üniversite hazırlık sınavlarında başarı göstermesi, eğitim hayatları boyunca İngilizce derslerinde zorlanmamaları veya yıllar sonra özgeçmişlerine “İngilizce biliyorum.” notunu özgüvenle düşmeleriyse; tüm bunlar zaten yıllarca İngilizce eğitimi alan öğrencilerin heybesinde bulunan yeterliklerdir.

Ne var ki biz, hedeflerin yeterli olmadığı kanısındayız. Ülkemizde akademiden özel sektöre; tüm alanlarda İngilizceyi çok iyi bilen bireylere büyük bir ihtiyaç olduğunu biliyoruz. Birçok ulusal şirkette dahi, en üst düzey yöneticilerin yabancı kökenli olması veya bu tür kurumlarda yetkin vatandaşlarımızın İngilizce yeterlikleri yüzünden terfi alamamaları bilinen bir gerçektir. O halde İngilizce biliyor olmak, bu dilde iletişim kurabilmenin ötesinde bazı yeterliklere sahip olmayı gerektiriyor.


Maya Lingua-cultural Dil Öğretim Yaklaşımı açısından İngilizce’yi iyi bilmek, aşağıdaki becerileri göstermek demektir:

Akademik eğitim yılları boyunca, dört iletişim becerisini üst seviyeli dil yeterlikleriyle sergileyebilmek: Bilimsel süreli yayınları takip edebilmek; rapor, tez ve benzeri akademik metinler üretebilmek; profesyonel bilgi ve yeterlikler gerektiren uzmanlık alanlarında sözlü sunu yapabilmek ve ana dili İngilizce olan konuşmacıları zorlanmadan anlayabilmek ve iletişim kurabilmek.

İş yaşamında, mesleki ve teknik bilgileri içeren sözlü ve yazılı bağlamlarda, dört iletişim becerisini ilgili alana özel kurumsal, kültürel ve beşerî teamüllere uygun bir biçimde kullanabilmek; iletişimsel bağlamın gerekliliği olan resmiyet derecesine göre uygunluk, nezaket ve görgü kurallarını İngilizce iletişimde sergilemek.

Akademik eğitimin veya iş yaşamının her seviyesinde, bireylerin kendi kültürlerinden olmayan insanlara karşı anlayışlı olabilmeleri ve yabancı dilde sağlıklı iletişim kurabilmeleri; Maya Lingua-cultural Dil Öğretim Yaklaşımı’nın kuramsal temeli olan kültürlerarası iletişimsel yeterliklerin geliştirilmesiyle gerçekleşebilir.

Kültürlerarası iletişimsel yeterlikler, uluslararası bağlamlarda İngilizce ile iletişim kuran insanların ortak küresel davranış kıstaslarını hedefler ve İngilizce öğrencilerinin diplomat olarak eğitilmelerini öngörür. Kişinin İngilizce bilgisi ne seviyede olursa olsun, gerek akademide gerekse iş yaşamında etkin iletişim kurmanın yegâne yolu, uluslararası kültürel iletişim kurallarını bilmekten geçer.

Günümüzde ana dili İngilizce olan nüfusun yaklaşık dört katı kadar birey, İngilizce iletişim kurmaktadır. O halde hedef dilin kültürünü bilmek, sadece İngiliz veya Amerikan kültürünü bilmek değil, tüm dünya kültürlerine karşı açık ve adil fikirli, anlayışlı ve empatik olmak anlamına gelmektedir.

Ana dili İngilizce olmayan yüzlerce farklı toplumun geliştirdiği farklı İngilizce türevleri bulunmaktadır. Bu çeşitlerin oluşturduğu küresel İngilizceyi “World Englishes”, “English as an International Language” ve “English as a Lingua Franca” gibi akademik alanlar ele almaktadır. Maya Lingua-cultural Dil Öğretim Yaklaşımı’nın kuramsal temellerinin biri de budur.

Tüm bu tespitler ve hedefler çerçevesinde; çok kültürlü ve çok dilli bireyler yetiştirmek, ulusal kültürün doğru ve etkin bir biçimde ifade edilmesine katkı sağlayacaktır. Kültürlerarası iletişimsel yeterlikleri gelişmiş olan bireylerin kendi kültürlerini anlatmakta ve paylaşmakta zorlanmadıkları bilinmektedir.

Bu anlamda, Maya Lingua-cultural Dil Öğretim Yaklaşımı aşağıdaki unsurları dikkate alarak oluşturulmuştur:

1. İngilizce öğrenme kuram ve yaklaşımlarını tanımlamada Avrupa Ortak Diller Referans Çerçevesi (Common European Framework of Reference for Languages) esas alınmıştır.

2. İletişimsel dil yeterliklerinin dinamiklerini ve doğasını oluştururken kültürlerarası iletişimsel yeterlik kuramları, sınıf içi ve dışı uygulamaların özelliklerini tanımlamaktadır.

3. “Dünya İngilizceleri” konusundaki alan yazını, öğrencilere sunulacak dil girdilerinin çerçevesini belirlemektedir.

4. Öğrencilerimizi kültürel iletişim anlamında dünya vatandaşı olarak yetiştirmek, akademide, mülkiyede ve özel sektördeki ulusal önceliklerimize ve hedeflerimize hizmet etmektedir.


Maya Lingua-cultural Yaklaşımı’nın Kuramsal Temelleri

Bu hedeflerin gerçekleştirebilmesi uzun vadeli planlama gerektirmektedir. Planlamanın temel unsurlarından biriyse, öğretmenlerimiz ve öğrencilerimizin birlikte oluşturduğu öğrenme ekolojisinin hayat bulduğu ders ve etkinlik saatleridir. Aşağıdaki tabloda okul öncesinden ortaokul sonuna kadar ders saatlerimizi inceleyebilirsiniz.


* Etkinlik saatleri, öğrencinin sınıf dışında bireysel veya iş birliği içinde yaptığı tüm görevleri, ödevleri ve proje çalışmalarını içermektedir. Bu saatler, toplam ders saati hesabının dışında tutulmuştur.
** Temel eğitim seviyesinde verilen toplam ders saatine, ek dersler, telafi programları, dönem başında verilen takviye kurslar ve diğer tamamlayıcı İngilizce programları dâhil değildir.